Resumen das

actividades de

Anos: 2021, 2022, 2023

As nosas actividades:

-Nel ano 2021:

-Constituímos a nosa asociación oficialmente el 27 de agosto e, dentro del programa de ANIMACIÓN Á LECTURA, comenzamos a andar creando úa biblioteca-fonoteca. Libros e Cds de autores da zona Eo-Navia, coa intención de dalos a conocer, promover el amor e respecto pola cultura da zona, crear indentidá, salvaguardar lo noso…

Adxuntamos enlace a este apartado da nosa web:

A nosa biblioteca – axuntar.eu e https://axuntar.eu/temos-fonotecaComo inda non temos un lugar nel que guardar os nosos libros e Cds, organizamos úa biblioteca “portátil”:

- Comenzamos a catalogar os libros que xa temos por medio da CDU (Clasificación Decimal Universal):

-Compramos libros de socios-as e de actas:

-Abrimos contas nas Redes Sociales:

Facebook Axuntar - Asociación prá normalización del galego de Asturias | Facebook

Twitter (X) Axuntar Asociación (@axuntar) / Twitter

Instagram Axuntar (@_axuntar) • Fotos y videos de Instagram

-Nel proxecto relacionado coa ESCRITURA CREATIVA, participamos en “Camíos entre versos e llouxas”, actividá convocada por Forum Boal, con varios poemas de diversos membros de Axuntar que se colocaron, escritos sobre llouxas ou enmarcados, en diferentes lugares del Concello de Boal, el día 21 de marzo (coincidindo coel día da Poesía).

Estos son algús delos:

ÚA PREGUNTA

Si daquén me preguntase

por úa montaña soñada,

abriría a ventá

e miraría de llonxe.

Quedaría emocionada

coa alfombra de colores:

Ericas, brezos de suaves maxenta,

uces mourales,

toxos e xestas dourados,

folgueiras esmeralda.

Bañadas de azul,

as tollemerendas dos camíos.

De algodón,

as zanahorias silvestres.

Violetas -armas de muller-,

os crocus, estallois

e lirios de augua.

Asombraríanme polos carreiros

as pedras culobra,

llouxas, cuarzos, micas,

rolling stones.

E os tímidos rascacheiros.

Castañeiros e carballos,

copas al vento,

trazando sendeiros.

Ei enriba,

nel crumen del celo,

azores e confiados paporrubios.

E as nubes -telas bordadas de Yeats-:

cúmulos, mammatus, cirros e irisadas,

espumas de mar

deslizándose suavemente.

Pero… non hai quen me pregunte,

e a montaña quedará

nos meus pensamentos,

nos recordos doutros tempos,

nos soños

e na maxia que creou el sou misterio.

FLÂNEUR

Podería ser un flâneur en París,
vestir
os poemas con nomes de escritores
ou músicos
que en tumbas se descompoin
sen destino.

Pero nacín
vagabundo
dun lugar
trazado en mapas enrugados
unde as lápidas non falan el idioma dos mortos
e un arco feridoiro
cubre
de silencio
as serras.

-Conxugando ESCRITURA e LECTURA con outras artes, fixemos úa exposición fotográfico-textual, Ei tán… as portas de Boal, que combina escritura creativa -na nosa lingua e en castellano- e fotografía, na Casa da Cultura de Boal el 10 de xullín de 2021. A exposición consistiu en 60 fotografías de diferentes portas de Boal, acompañadas cada úa dun texto bilingüe como pé de foto. Incluimos ademais algún relato breve e diversos haikus e tankas poéticos (tamén bilingües). Tanto as fotografías como a tradución dos textos a galego de Asturias foron realizados por dous membros de Axuntar (Begoña Martín e Quique Roxíos respectivamente); os textos son de Edita Nogueira. Os medios técnicos empregados foron a impresión en tamaño A4 de fotografías e textos, e enmarcado en cristal.

Tamén se realizou úa xuntanza pra presentar a exposición na mesma sala da Cultura de Boal, á que asistiron a tenente alcalde de Boal, el avogado e escritor Quique Roxíos -que presentou el acto e foi el tradutor al galego de Asturias dos textos-, Edita Nogueira -autora dos textos-, Begoña Martín -autora das fotografías- e público asistente.

A editorial Canel sacou al prelo un libro.

Obxectivos: valorar el noso patrimonio material e inmaterial, a lingua, a escritura creativa…

-E, al largo del ano, creamos pouco a pouco a nosa ferramenta web: www.axuntar.wordpress.com, na que seguimos traballando de forma continuada, actualizando contidos, comentando novas...

-Fixemos reuniois:

-Nel ano 2022 colaboramos en diversas actividades da zona e fomos protagonistas doutras:

-Seguimos aumentando a nosa biblioteca e fonoteca.

-Nova participación en actividades relacionadas coa ESCRITURA: Camíos entre versos e llouxas, convocada por Forum Boal, con varios poemas de diversos membros de Axuntar que se colocaron, escritos sobre llouxas ou enmarcados, en diferentes lugares del Concello de Boal, el 21 de marzo.

file:///C:/Users/bmart/OneDrive/Documentos/AXUNTAR/Entre%20Versos%20i%20Llouxas%202023.Axuntar.pdf

-Repetimos a exposición fotográfico-textual, “Ei tán… as portas de Boal”, que combina escritura creativa e fotografía, na Veiga, del 12 al 19 de agosto.

-El 12 de agosto realizamos úa ruta literaria coa lectura de diversas poesías por el camín del Llombatín a Bullaso, preparando úa posible actividá para el 2023.

-Editamos (a finales de agosto) 300 exemplares del noso primeiro iNFORME divulgativo que repartimos entre socios-as, asociaciois, concellos, bibliotecas… Adxuntamos a esta memoria un exemplar, editado coas cuotas das nosas asociadas e asociados. -Editamos tamén 300 marcapáxinas, que acompañan el folleto (incluímos un):

Aquí el enlace al I Informe

-E fixemos a súa presentación na Casa da Cultura de Boal, el 8 de outubro:

-E outra na Veiga el 27 de decembro:

-Participamos na Pitafesta, “el primeiro festival del mundo nun galiñeiro”, un evento sostible nel rural onde disfrutar del arte, da cultura e da música. Organizado os días 2, 3 e 4 de setembre por Pitasana, As Lleiras (Boal), nel que membros de Axuntar (Marta Méndez Quintana e Quique Roxíos) leron os sous poemas e onde realizamos úa charla-coloquio alredor da nosa lingua. Tamén colocamos a exposición Ei tán… as portas de Boal.

Fotografía da reunión de Axuntar nel lugar da exposición na Pitafesta

-Tamén participamos na exposición “Nía”, na Veiga, con fotografías, el 16 de xunio:

“Nía” homenajea a la mujer del Navia-Eo

La exposición, ahora en Vegadeo, incluye diecisiete fotografías antiguas que ponen el foco sobre el empoderamiento femenino.

E enviamos poemas e microrrelatos a “Manifesto de arte pola Terra”:

Arte para defender la reserva del Eo

El “Manifesto pola Terra” nace del rechazo a la proliferación de eólicos en la zona y anima a mostrar el amor por el territorio con propuestas artísticas.

E CHEGOU EL HOME

E unde taban aquelas florías moradas

que chamábamos gancellas

das que as abellas taban namoradas:

Crasssssshhhhhhhhhhh!	Un furaco

E entre as folgueiras,

mantas del musgo e da terra moura,

cobertores de insectos:

Booommmmmmmmmmm!	Outro furaco

E nel medio dos árboles -torres de vida-,

e sobre os toxos -espías de luz-,

e enriba das xestas -soldeameicer-:

Dolor, amor, dolor!

Solo dolor, amor!

E un microrrelato:

Ás veces teño saudade das fontes.

A fonte de Suaviña. El manantial fluíndo por baxo da cerca del horta. Remansábase calado á beira del prado, nel fondo dúa gruta vertical, pedra sobre pedra. Había que encrequenarse pra encher a botella pouco a pouco, sempre a rentes, pra non turbiar el auga nin molestar ás sapalingresas que vivían alí.

A fonte del Capitán, secreta e caprichosa. Oculta na espesura entre brizas folgueiras, cómplices del sou escuro frescor. El auga esvaraba por riba da roca arregueirando el verdín, agás el pequeno chorro que brotaba, condo quería, del pipelo de madera.
Soño algúas noites coa fonte dos Rocíos, que nacía entre el herba, aberta al nordés. As súas augas avanzaban a xeito por as penas pizarrosas da vaguada pra acabar caendo núa greta, estreita e fonda presa asolagada ás veces por as ondas impetuosas e salgadas dun mar que se espurría asta dar con ela.

Renembro tamén certos pozos. Máis que os de arco, os de caperuzo. Caperuzo de pedra, mandil metido e brocal terciado. Nel medio da porta, as pequenas aberturas circulares, nariz por a que respira el pozo. Xirar a caravilla pra despois asomarse al abismo húmedo e sombrío, silencioso asta que collemos el balde, termamos da corda e lle deixamos ir por a roldana. En segundos, un trallazo sacudirá el auga, aló nel fondo. Énchese el balde, e súbese. Fóra espera a luz toda, e a garrafa que recibirá -de e pra nosoutros- a vital transfusión.

Gustaríame pedirlles perdón por telos esqueicido. Por telos abandonado, derribado, cegado, pechado ou ignorado, humildes fontes e pozos que nos quitaron a sede, nos lavaron, nos refrescaron, nos mantuveron con vida.

Recórdolos agradecida e invoco a Coventina, deusa celta das augas, pra que siga protexendo os nosos manantiales.

-Felicitamos el Nadal a todos os socios-as e simpatizantes:

-Coa axuda del noso “informático” particular, tamén elaboramos pegatinas diversas:

-Nel ano 2023 REALIZAMOS as seguintes actividades:

-Seguimos aumentando a nosa biblioteca e fonoteca. Esta vez con donaciois.

-A partir dun boceto realizado por úa socia de Axuntar, elaboramos os que serán os nosos carteles pra acompañar exposiciois, debates, xuntanzas e as presentaciois de informes:

Cos nomes dos concellos

Mapa con lema

-Fixemos campañas a través das nosas redes sociales:

Pra recopilar contos populares del Eo-Navia:

Campañas de animación:

Ademais aportamos un mapa del Monte Penácaros cos sous topónimos (Gracias a Óscar Méndez, Miñagón -Boal-, por el sou boceto). E os poemas colocáronse na ruta cara a Penácaros, pra puer en valor a toponimia -xa mui esqueicida - da zona.

-Creamos varios puntos de “bookcroosing” (ntercambio de libros). Formamos parte del movemento internacional que quere fer del mundo úa gran biblioteca. Así que:

1.Nel camín que vei desde Llabiada a Prelo (Boal) había úa pequena caseta en desuso que convertimos nun posto libreiro pra deixar e coller libros. En agosto 23 tuvemos úa reunión coel alcalde de Boal e esa caseta xa é de Axuntar, así que comenzamos el proxecto, despós que el Concello se encargou de limpar os alredores da caseta (desde aquí el noso agradecemento). Así quedou:

Escribimos haikus sobre llouxas pra adornar el sou interior e tamén colocamos úa llouxa explicando el proxecto creativo dos haikus -pra animar non solo a ler, senón tamén a escribir-.

Compramos úa estantería pra colocar os libros de intercambio.

Finalmente “tuneamos” as paredes: na esquerda escribimos un haiku de Marta Méndez Quintana; na dereita, el logo de Axuntar e un haiku de Santi Somoza; e nel frente, a nosa folgueira e el nome del proxecto: LIBROS CEIBES.

En diversos puntos del camín colocaremos carteles explicativos e informativos.

2. Na casa da Apicultura dos Mazos -Boal- cplocamos úa casía de “libros ceibes”, para que os vecíos e vecías, paseantes, turistas... podan intercambiar os sous libros.

3. Na casa da Cultura de Boal instalamos outra:

4. Nel lavadeiro público del Llombatín, chamado Fonte del Marcello (úa fonte de calendas pra reparto del auga), en proceso de restauración por parte dos vecíos e vecías:

Aquí ta xa colocada outra das nosas casías de Libros ceibes:

Neste punto del Llombatín relacionado coel auga, colocamos tamén carteles falando del uso das fontes.

Elaboramos e imprimimos un texto que acompaña al lavadeiro:

Aquí a ligazón al cartel en formato PDF

-El cartel tamén tará en castelán e haberá ademais un poema dedicado á sapagueira, escrito por Jesús Trashorras:

4. Abrimos úa web nova: www.axuntar.eu

A nova web é dinámica, intuitiva e fácil de utilizar. Permite ir descubrindo e accedendo ás novas, artigos, al blog (que Axuntar chama Bitácora) e outros contidos según as preferencias del visitante que atopará informaciois emerxentes, un espacio de opinión e un diseño adaptable aos distintos equipos (móvil, tablet ou ordenador) utilizados. A web prevé tamén un sistema de búsquedas por contidos, árbol de categorías, posibilidá de escolla por fechas e un libre acceso a comentarios abertos.

Dentro da web temos:

-Páxinas fixas:

-Somos

-Qué femos:

-Cartelería

-Resolvedudas

-Acceder

-Contacta

-Afíliate

-Entradas agrupadas por categorías na nosa Bitácora:

-A nosa lingua

Nesta categoría incluimos todos os post relacionados coa nosa lingua. As “píldoras” de Axuntar, novedades editoriales (como el Dic do galego do Bierzo e a Literatura galego asturiana), Músicos que cantan nas linguas cooficiales,

-A palabra del mes. Palabras como: BRUAR, PANQUEIXA, FALCATRUADA, REBELAXE, BIDUREIRA... Analizadas baxo el prisma da etimoloxía, con refrais que se relacionan con ellas, cousas curiosas... Con todas femos un calendario para repartir entre socixs e simpatizantes.

-Actividades de Axuntar: Aquí tán incluidas reuniois, exposiciois, participación con outras asociaciois e proxectos da zona (Forum Boal, Pitafesta), axudas en traduciois e prá normalización da nosa lingua (Xente de Ozcos-eo), colaboración na edición de libros de autores da zona (Rellustros), entrega dos premios Folgueira (folgueira de honor, socio de honor e folgueira dixital), Presentación del I Informe e II Informe de Axuntar,

-Biblioteca: Catálogo de todos os libros que forman parte del elenco de Axuntar.

-Entrevistas: Un número xa importante de entrevistas feitas a diversas persoas del ámbito cultural: Jaione Camborda, directora del filme O corno, premiado na Concha de oro de Donostia; a Rodrigo Cuevas, artista multidisciplinar; a Javier Cancio, ceramista tapiego.

-Fonoteca: Cds musicales

-Novas: É outro “saco” nel que guardar

-Opinión: Artículos publicados na nosa web sobre diversos temas de actualidá: “El negacionismu galegu” de Ramón d´Andrés; ·Galicia ye trilingüe”, de Xosé Henrique Costas, “El gallegu de Asturies”, de Xuan Bello, ·La jibarización del galego de Asturias”, de Miguel Ángel Pérez Suárez; “Á atención de José Ángel Hevia”, de Santi Somoza; “Xuan Xosé e a toponimia”, de Santi Somoza; “Sobre el galego de Asturias, silencio”, de Quique Roxíos...

-Os nosos concellos: estudio monográfico sobre os nosos concellos: Pezós, Boa, Eilao, Santiso de Abresl...

-Temos escritores-as. Nel Eo-Navia contamos con úa larga lista de escritores-as que lo fain na nosa variedá dialetal, seguindo úas normas ou outras. En Axuntar recollemos aquelos textos, libros, artículos... que son fieles á normativa que nos achega al noso tronco galego-portugués.

-Patrimonio natural. Temos post sobre as nosas mariposas (paxarías, bolboretas...), sobre as plantas medicinales da zona, as setas...

-Patrimonio cultural: os muros de pedra seca, os calieiros

-Temos regalos: nesta categoría incluímos textos, poemas, comentarios... que nos envían diferentes persoas na nosa lingua común e que queremos compartir coel resto del mundo.

-Toponimia: é el noso apartado dedicado aos nosos topónimos en microtopónimos. Incluida úa Unidá Didáctica para ser utilizada nos diferentes etapas educativas: Primaria, Secundaria, tanto na asignatura de “galego-asturiano” como na de Xeografía e Historia.

-Varios: é úa categoría na que se inclúen diferentes temas, úa especie de saco nel que guardar posts que poden encaxar en diversos apartados ou categorías.

-Xogos: Aquí temos muitos xogos relacionados coa nosa lingua, desde Wordle asta úa imaxe na túa lingua, greguerías, un paseo por Nubolancia, refrais con pictogramas, Acción poética, A noticia del ano, escribimos úa carta?, un marcapáxinas, imos escribir, imos adoptar, El cofre dos tesouros...

-Ademais, Axuntar crea a súa propia Rede Social: un FALADOIRO, un espacio e perfil persoal como lugar de encontro con outros participantes, que ofrece a posibilidá de fer actividades nella e que se entende como espacio de colaboración que permitirá crear grupos e el envío de mensaxes -tanto públicas como privadas-. Deste xeito, a través dun sistema de Acceso Seguro, mediante alta de Usuario e Contraseña, se poderá dispuer dúa área privada e tanto Axuntar como os usuarios poderán enviar, si lo consideran axeitado, información personalizada.

-Sacamos el noso primeiro boletín informativo, en xuño: Boletín nº 1_xuño23.pdf

-Asistimos un ano máis á Pitafesta, el 2 de setembre, onde colocamos de novo a exposición de Haikus e fotografías.

-Editamos el II Informe divulgativo de Axuntar, en xullín.

Aquí el enlace al Pdf

-Este informe foi presentado en Boal, el 28 de outubre, coincidindo coa Feira del mel:

-Esos días da Feira del mel, en Boal, colocamos dúas exposiciois: Haikus prá nosa terra (poemas e fotografías realizados por Marta Méndez Quintana, Paloma García Méndez, Quique Roxíos e Begoña Martín Acero). e El mel de Boal. En abellas e en ovellas non metas lo que teñas (fotografías de Begoña Martín Acero e textos de diversos autores).

-Presentamos tamén el II Informe en Santalla de Ozcos:

-Colocamos este cartel nel lavadeiro de Boal: un texto escrito por Rosa Cortizo, natural de Zadamoño e vecía de Almería, socia de Axuntar:

Pra rematar el ano, elaboramos un calendario con todas as palabras del mes que subimos á nosa web. Este é el enlace pra velo e descargalo.

-Abrimos contas nas Redes Sociales:

Facebook Axuntar - Asociación prá normalización del galego de Asturias | Facebook

Twitter (X) Axuntar Asociación (@axuntar) / Twitter

Instagram Axuntar (@_axuntar) • Fotos y videos de Instagram

Asociación prá normalización del galego de Asturias

2024